تبلیغات
وب مدیریت منابع انسانی من - تحقیق و توسعه بسترخلاقیت

تحقیق و توسعه بسترخلاقیت

ارسال در تاریخ : یکشنبه 19 خرداد 1387   04:06 ق.ظ

نوع مطلب :عمومی ،

علی اکبر سعیدی کیا

- مقدمه

نگاهی به عنوان این مقاله نشان می‌دهد که عناصر مهمی درتوسعه‌ی زیرساخت‌های یک مؤسسه درعصر اطلاعات وجود دارند که عبارتنداز: نوآوری وخلاقیت، تحقیق و توسعه، مدیریت دانش که دریک بهم‌پیوستگی ساختاریافته که آن راتحت عنوان یکپارچگی (INTEGRATED) می‌نامیم، درتعامل می‌باشند. بنابراین توجه به این موضوع که این سه حوزه‌ی مختلف چگونه می‌توانند بریکدیگر اثرگذار باشند از اهمیت ویژه برخورداراست و هدف از این مقاله ایجاد ذهنیت مناسب برای مدیران جهت در برپایی فرایندهایی که این یکپارچگی را به‌وجودآورند، می‌باشد.


2- تعاریف و کلید واژه‌ها

به منظوردست‌یابی به هدف مقاله که درمقدمه ذکرشد، درک واحد و یکنواخت از واژه‌های مورداشاره و مورداستفاده اهمیت دارد. بنابراین تعاریف خلاصه‌ای ارایه شده‌اند تا بتوان باتکیه بر توصیف اجمالی آنها بحث را هموار و یکنواخت دنبال نمود. این تعاریف عبارتند از:


• تحقیق و توسعه (RESEARCH AND DEVELOPMENT (R&D))

تحقیق وتوسعه به‌طورکلی به مجموعه فعالیت‌های بدیع و خلاق، نظام‌یافته و برنامه‌ریزی‌شده‌ای گفته می‌شود که درجهت گسترش مرزهای شناخت علمی و گنجینه دانش انسان و جامعه می‌باشد.
در طول زمان کاربرد این دانش گسترش یافته ودرعرصه‌های گوناگون برای بهبود بخشیدن به کیفیت زندگی انسان‌ها تکامل می‌یابد. این تکامل درجهت نوآوری و ایجاد محصولات و فرآیندها، ‌نظام‌ها، خدمات و روش‌های جدید شکل می‌گیرد از سوی دیگر تحقیق و توسعه برای بهبود، بهسازی و تکمیل و فرآیندها و ازجمله تغییر خط تولید، وسایل و ابزار، نظام و خدمات و روش‌های موجود دریک صنعت یا حتی دریک کارخانه واحد نیز می تواند صورت گیرد.
(مرجع: 1 راهنمای ویراستاری KNR)

• نوآوری (INNOVATION)

معرفی و کاربرد چیزی جدید، خواه کالا یا خدمات و یا روش‌های جدید درتولید آنها را نوآوری گویند. کالاها، خدمات و روش‌های جدید می‌تواند از فرآورده‌ها، فرآیندها، نظام‌ها تا روش‌های جدید اجتماعی را دربرگیرد. شروط لازم و کافی برای اینکه معرفی یک کالا یا خدمات روش نوآوری قلمداد شود، این است که اولاً نوین بوده و ثانیاً کاربرد آن تغییری قابل توجه دروضعیت و سنت مقرر و موجود و تأثیری اساسی درانجام کار را درپی داشته باشد.
(مرجع: 1 راهنمای ویراستاری KNR)




• خلاقیت (CREATION)

خلاقیت به‌کارگیری توانایی‌های ذهنی برای ایجاد فکر یا مفهومی جدید است و یا به عبارت دیگر فرضیه‌ها به معنای توانایی ترکیب فرضیه‌ها دریک روش منحصر به فرد یا ایجاد پیوستگی بین ایده‌هاست.
( مرجع: 2 )


• مدیریت دانش ( KNOWLEDGE MANAGEMENT )

شیوه شناسایی، دراختیارگرفتن، سازماندهی و پردازش اطلاعات خلق دانش می‌باشد که پس از آن توزیع می‌شود و به‌عبارت دیگر دردسترس دیگران قرار می‌گیرد تابرای خلق دانش بیشتر به‌کارگرفته شود مدیریت بر این فرآیند، مدیریت دانش نامیده می‌شود.
( مرجع: 3 )

مدیریت دانش چیست؟

خلق یک فضای سازمانی که در آن کارکنان مشارکت در بینش و فراصت‌های خود را امکان‌پذیر یافته و یادگیری چگونه بصورت جمعی نوآوری نماید . مدیریت دانش چند رشته‌ای است و مشتمل بر فناوری اطلاعات، فرایندهای کسب و کار و مهارت‌ها و رفتار کارکنان است. این مسیر از اطلاعات خام (DATA) به اطلاعات پردازش شده (INFORMATION) و سپس به دانایی (KNOWLEDGE) و نهایتاً به فرزانگی (WISDOM) می‌انجامد.


3- نگرش سیستمی

مطالعه و دقت درموضوعات چندرشته‌ای (MULTIDISCIPLINARY) همانند تحقیق و توسعه ، خلاقیت و نوآوری و حتی مدیریت دانش، تعیین کنش‌گاه‌ها (INTERFACE) و تعامل آنها بایکدیگر با رویکرد سیستم‌ها (SYSTEM APPRAOCH) انجام می شود. این امر برای تعریف و شناخت ارتباطات ماهیتی آنها و تأثیر متقابلی که بریکدیگر و نیز بر عناصر یک سازمان دارند می‌باشد زیرا نیز از عناصر اصلی سازمان‌ها تأثیر می‌پذیرد. درعصراطلاعات و دانایی محوری در سازمان‌ها که برخی از آنها سازمان‌های یادگیرنده (LEARING ORGANIZATION) نامیده می‌شوند این فرآیند‌ها، امکان‌پذیر می‌شوند.
لذا چنانچه به این موضوع بپردازیم فصل مشترک‌های دوبه‌دوی این موضوعات را مورد دقت قرار داده و نهایتاً به تأثیرات کلی آنها در یک سازمان پرداخته می‌شود. باتوجه به نمودار شماره1 درک بهتری ازاین موضوع به دست می‌آید.




3-1- نقش نوآوری و R&D

در جهان امروز که نظریه جهانی‌سازی به سرعت درحال گسترش می‌باشد. موضوعات اقتصادی با مسائل فناوری‌های نوین در آمیخته‌اند. افزایش بازدهی کار نسبت به مقیاس به‌عنوان منشاء افزایش نابرابری دلیل دیگر افزایش شکاف میان جوامع فقیر وغنی می‌باشد. بایستی به این نکته توجه داشت که بخش مهمی از فرآیند توسعه اقتصادی ، نوآوری تکنولوژیکی ، به‌دلیل افزایش بازدهی کار نسبت به مقیاس است. درتئوری‌های توسعه، نوآوری‌های جدید براساس مجموعه‌ای از طرح‌های تکنولوژیکی موجود درجامعه شکل می‌گیرند. در کشورهای غنی و پیشرفته این درک بوجود آمده که ایده‌های موجود همواره با خود ایده‌های جدید را به دنبال دارند. و در جوامعی یا سازمانهایی این موضوع را بصورت فرآیندهای بوجود آورده که به موجب آن واکنش‌های زنجیره‌ای درپاسخ به ایده‌ها ی اولیه رخ می‌هد. که شاهد ایده‌های تکنولوژیکی انبوه خواهند بود و جهش به توسعه پایدار را تجربه می‌کنند درحالی‌که جوامع فاقد آن با نوعی رکود مستمر مواجه خواهند بود. به‌دلیل آن که همواره عقاید موجود منشاء عقاید جدید هستند، کشورهای ثروتمند مرتباً ثروتمندتر می‌شوند. بنابراین نوآوری به عنوان زیر بنای توسعه تلقی می‌گردد و دانش جدید از دل آن بیرون می‌آید ولی از سوی دیگر توزیع علم درجهان به مراتب ناعادلانه‌تر ازتوزیع درآمد در سطح جهان است. مناطق دارای درآمدهای بالا (اروپای غربی، آمریکای شمالی، ژاپن و اقیانوسیه) 16درصد از جمعیت جهان و 58 درصد از تولید ناخالص ملی دنیا را دراختیار دارند. اما همین مناطق 87 درصد انتشارات علمی و 99درصد کل حقوق انحصاری چاپ و انتشارات اروپا و ایالات متحده را دراختیار خود دارند چنین واقعیاتی تأیید کننده نقش نوآوری و خلاقیت بعنوان زیربنای توسعه و ایجاد دانش را تأیید می‌کنند.


3-2- نوآوری، خلاقیت و مدیریت دانش

رابطة میان خلاقیت ونوآوری با مدیریت دانش، رابطه ساده و درعین حال پیچیده‌ای است. شناخت مکانیزم‌های ایجاد خلاقیت‌ سازمانی درسال‌های اخیر مورد مطالعه با رویکردهای متفاوتی بوده است. درکشورهای مختلف از رویکردهای متفاوتی استفاده می‌شود. ولیکن توجه به ماهیت نوآوری ازدیدگاه متفکران زمینه این بحث را روشن می‌سازد.
گردهم‌آوردن افراد، ‌دانش و تجربه‌های مختلف یکی از شرایط اصلی خلق دانش است.
لئونارد بارتون گفته است « نوآوری‌ها درمرز بین ذهنیت‌ها و تفکرات به وجود می‌آیند» با پذیرش این موضوع باید این نکته را نیز بپذیریم که درکنارهم قرارگرفتن ذهنیت‌ها، شرط اول ظهور نوآوری‌هاست. پس توانایی درنوآوری ‌بیش از هرچیزدیگر موفقیت یک سازمان را تضمین می‌کند. مدیریت دانش بدین طریق به نوآوری سازمان کمک می‌کند، ایجاد محیط یادگیری توأم با همکاری که درآن اطلاعات درفرهنگی سهیم می‌شود که ویژگی‌های مثبت کارکنان را دریک تعامل سازمانی قرارداده و می‌تواند رشد نوآوری را امکان‌پذیرنماید و این عمل خود باعث ایجاد مزیت پایدار ازطریق نوآوری مداوم درسازمان می‌شود و سازمان‌ها به این حقیقت پی می‌برند که مزیت‌های رقابتی پایدار را به‌وجود آورده و تداوم آن را حفظ نمایند.


3-3- تحقیق و توسعه

نگاهی به موضوع تحقیق و توسعه دریک نگرش زمانی نشان‌دهندة تغییر جایگاه و اهمیت این موضوع می‌باشد. هرچقدراز دیدگاه‌های موسوم به سازماندهی سلسله مراتبی به سمت سازماندهی شبکه‌ای نزدیک‌ترشده‌ایم، موضوع تحقیق و توسعه و ارتباط آن با موضوع مدیریت دانش ملموس‌ترشده است. نمودار زیر نشان می دهد که در یک بستر زمانی سازمان و ارتباطات چگونه متحول شده است. مفاهیم سازمانی که امروز بکار برده می‌شود مفهومی متکی بر ارتباطات اطلاعاتی می‌باشد، و بنابراین تحقیق و توسعه و مدیریت دانش در یک سازمان متکی بر اطلاعات و ارتباطات می‌باشند.


فرآیند تأکید بر دانش در سازماندهی

گروه‌هایی که این بخش را یک بخش مجزا از سایر بخش‌های سازمان می‌دانند و برآن اصرار می‌ورزند، با این توجیه که منطق جداسازی تحقیق و توسعه از سایر بخش‌های سازمان، ایجاد فضای آزاد برای محققان به منظور رسیدن به فکرهای نو، بدون گرفتارشدن موضوع محدودیت ‌مالی و زمانی است. با این وجود وقتی مقوله انتقال نتایج و حاصل کار تحقیق و توسعه، دیگر بخش‌ها مطرح می‌شود، دشواری انجام این کار ظهور می‌کند. دانش آفرینان و استفاده‌کنندگان از آن ممکن است حتی هم‌زبان هم نباشند.
مدیران بایدگام‌های مؤثر بردارند تا بهره‌گیری از دانش خلق شده در سازمان آنان تضمین شود اینکار عملاً بدون فرآیندهای مدیریت دانش امکان‌پذیر نمی‌باشد، اما گفتنی است که دانش آفرینی از طریق هم‌جوشی به پیچیدگی‌ها و بروز انواع تضادهایی دامن می‌زند که باعث هم‌افزایی در سطح بالاتر می‌شوند. ازآنجایی که روش مرسوم برای دانش‌آفرینی درسازمان، ایجاد گروه‌ها و واحدهای مخصوص این کار می‌باشد،‌ واحد تحقیق و توسعه نمونه‌‌ای از این برخوردار سازمانی می‌باشد.
ازسوی دیگر اثرات ناشی ازسرمایه‌گذاری درتحقیق و توسعه، دردرازمدت حاصل می‌شود و ارزشیابی مالی نتایج تحقیق و توسعه حتی پس از تحقق آنها نیز به سادگی ممکن نیست ومدیران و صاحبان سهام معمولاً پیگیری منافع زودرس موردتأکید قراردهند. میل به دستیابی به منافع زودرس کاهش هزینه‌ها را از طریق حذف فعالیت‌های مربوط به تحقیق و توسعه درپی دارد. هزینه بخش‌های غیرسودآور به صورت دایمی تأمین نمی‌شود وتمرکز مداوم برنتایج مالی زودرس درنهایت منابع حیاتی دانش آفرینی را ازبین می‌برد.
مدیران این واقعیت را می‌شناسند که ایجاد و بهره‌گیری از دانش کمک ملموسی به سازمان است. سرمایه‌های دانشی ارزش‌های واقعی دارند که دربسیاری از موارد می‌توان آنها را به طور مشخص به کمیت درآورد. برای نمونه، ارزش ثبت اختراعات از این مقولات است. مدیران می‌توانند به روشنی مشاهده کنند که چگونه دانش و آگاهی از مشکلات مشتری می‌تواند منجربه نوآوری، محصولات جدید و فرصت‌های ارزشمند جدیدی بشود.
برنامه‌های تحقیق و توسعه با مخاطراتی همراهند و هیچ‌گاه تشخیص زمان یا احتمال نتیجه بخش بودن آنها آسان نیست. بااین وجود، ارزش نهایی دانش ایجادشده را می‌توان درطول زمان و درجمع برآورد کرد. بدین منظور یکی از حوزه‌هایی که بایستی به بررسی و حل این پارادکس مدیریتی بپردازد، بخش تحقیق و توسعه است که فرآیندهایی را طراحی و ایجاد نماید تا اثرات و نتایج به‌دست آمده و دانش ایجادشده را دردرون یا بیرون سازمان به ارزش تبدیل نماید. این ارزش وقتی مشهود شود سرعت زیادی به امور تحقیق و توسعه می‌دهد و سازمان را به سمت این واقعیت سوق خواهد داد.



4- نتیجه‌گیری

مدیران با کار ازطریق معماری دانش می‌توانند زیرساخت‌های سازمانی مدیریت دانش را توسعه دهند. اولین گام درتوسعه زیرساخت‌های دانش این است که فناوری و نظام‌های موردنیاز، شبکه اطلاعاتی و سازمان ارتباطی تعریف شوند. سپس افراد ذی‌نفع و مؤثر دررابطه با موضوعات تحقیق و توسعه، نو‎آوری و خلاقیت و نیز هم‌افزایی دانش تعریف شده و ارتباط تعاملی آنها ایجاد شود. می‌توان به‌عنوان یک نتیجه کلی گفت:
در یک سازمان با ایجاد حوزه‌ی مدیریت دانش به‌عنوان یک بخش می‌توان تولید دانش را به شکلی ساختاریافته ایجاد نمود تا بتوان برآن اساس نوآوری وخلاقیت را به‌عنوان بخشی مهم از فرهنگ سازمانی درافراد ایجاد نمود.
این نکته را باید در نظر داشت حمایت مدیریت از یک رویکرد منسجم به‌همان‌گونه که درهمة‌ی سیستم‌های مدیریتی به‌عنوان اصل قرارمی‌گیرد دانش هیچ فردی دردرون سازمان بی‌ارزش تلقی نمی‌کند ایجاد دارایی‌هایی دانشی رشد دانش کارکنان و ارتقای ارزش دانش در سازمان اقداماتی هستند که باید مورد تأیید مدیران قرار ‌گیرند، ولی تعهد و وفاداری به ابتکارات دانشی و حمایت از توسعه دارایی‌های دانشی و صرف هزینه‌های مترتب به دانش ممکن است، مدیران را دچار تردید نماید ولی با درک صحیح نتایج آنها این تردید را از بین می‌برد.
درهمین راستاست که علاوه برمعماری دانش و زیرساخت دانش، مدیران دانش باید راهبرد دانش را ایجاد و تدوین کنند. راهبرد دانش، برنامه مدیریت دانش برای اقدام جهت ایجاد، به‌کارگیری و افزایش دارایی‌های دانشی سازمان است. شبیه به راهبرد فناوری اطلاعات، راهبرد دانش باید با راهبرد کسب وکار سازمان، ازطریق توسعه و به‌کارگیری دارایی‌های دانش هماهنگ شود تا به اهداف کسب وکار سازمان خدمت کند.
باید توجه داشت که یک روش ایجاد سازمان دانش مدار از طریق فرآیندهای یادگیری است، یک تعریف ساده از یادگیری سازمانی، فرآیند کسب دانش و توسعه مهارت‌هایی است که سازمان را توانمند می‌سازد تا در راهبردهای سازمان مؤثر باشد.
بنابراین سازمان یادگیرنده روابط همکاری‌کننده‌ای به وجود می‌آورد تا بتواند قدرت سازمان را از دانش، تجربه، ظرفیت‌ها و روش‌های مختلف تحقیق اهداف که افراد و جوامع آنها را به‌کارمی‌گیرند، استخراج کند و درکنار هم قرار دهد تا بتوانند به مزیت‌های رقابتی دست یابند و هدف از همة ‌فعالیت‌های تحقیق و توسعه، ابداع و نوآوری و نهایتاً مدیریت دانش، آگاهی به نحوة تأثیر این موضوعات برافزایش دانش سازمان به چگونگی تولید ارزش افزوده از طریق مزیت‌های رقابتی سازمان است.





5- منابع و مأخذ

- تامس اچ.داونپورت، لارنس پروساک – مدیریت دانش – مترجم: دکتر حسین رحمان‌سرشت – چاپ اول – نشر ساپکو – 1379
- الن رادینگ – مدیریت دانش – مترجم: دکتر محمد حسین لطیفی – چاپ اول – نشرسمت – 1383
- فصل خلاقیت و نوآوری – چاپ دوم- نشر سرشار- 1382


http://www.infosanat.com/Fa/?Page=ArticlesItem&ncID=1&nID=27


انتخاب شده توسط:اصغرحسنی



.............................

    سایتهای مرتبط :


http://www.careers4retail.com
http://www.careeronestop.org
http://www.carrershelper.com
http://www.cipd.co.uk
http://www.acinet.org
http://titania.emeraldinsight.com
http://www.globalcareermgmt.com
http://www.careercertification.org
http://www.acpeople.com.au
http://www.assessment.com
http://www.bls.gov
http://www.citehr.com
http://www.howtowinatassessmentconters.com
http://www.1.hrsg.ca
https://secure.i-skillsuite.com
http://www.hrdconf.ir
http://www.irimc.com
http://www.cognitivebehavior.com
http://www.ilo.org
http://www.iphrd.com
http://www.sql.tic.ir
http://www.psc-cfp.gc.ca
http://papers.ssrn.com
http://www.swotanalysis-HRM.community.url
http://www.imi.ir
http://www.tfl.org
http://www.hrsdc.gc.ca
http://www.hrdconf.ir
http://online.onetcenter.org
http://www.onetcodeconnector.org
http://www.onetknowledgesite.com
http://www.careerclusters.org
http://www.mop.ir
http://www.nipc.net/tamin
http://www.niordc.ir
http://www.news.iies.org
http://www.hrd.nigc.ir
http://www.nioc.org
http://www.nioc_hrm.com
http://www.hrm.niordc.ir
http://www. put.ac.ir

http://www.cim.ca
http://www.insead.edu/home
http://www.meetingpointbelgium.be
http://www.jma.or.jp/en
http://www.imd.ch
http://www.amanet.org
http://www.mim.org.my
http://www.sim.edu.sg
http://www.ciim.ac.cy
http://www.mdi.ac.in
http://www.kaplanopenlearning.org.uk
http://www.tmtctata.com
http://www.london.edu
http://www.imi.ir
http://www.petrorahbaran.ir
http://www.alumni.net
http://www.hec.ca
http://www.kab.or.kr
http://www.humanresourcesiq.com
http://www.euromoneytraining.com
http://www.iqpc.com
http://www.lmi.org
http://www.ecasb.com
http://www.sid.ir
http://www.kish.ac.ir
http://www.smri.ir
http://www.iranayandehnegari.org
http://www.novinparsian.ir
http://www.ils.ir
http://www.detma.ir
http://www.imre.ir
http://www.ecasb.com
http://www.smtc.ac.ir
http://www.jma.or.jp/indexeng.html
http://www.mim.edu
http://www.usm.my
http://www.mapnp.org/library
http://www.modares.ac.ir/persian/otherlink/index.htm
http://www.change-management.net/chgmodel.htm
http://www.counseling.org
http://www.cmi-lmi.com

-------------------------------