تبلیغات
وب مدیریت منابع انسانی من - نیازسنجی

نیازسنجی

ارسال در تاریخ : سه شنبه 16 مرداد 1386   04:08 ق.ظ

نوع مطلب :عمومی ،

بابک اسماعیلی

اولین و اساسی ترین گام در تدوین و اجرای برنامه آموزشی ، اجرای صحیح و مبتنی بر واقعیت فرایند نیازسنجی است . نیازسنجی درحقیقت سنگ زیرین ساختمان آموزش است باشد كه هرقدر این سنگ زیرین بنیانی تر و مستحكم تر باشد، بنای روی آن محكم ترو آسیب ناپذیر است . در قلمرو آموزش ، نیازسنجی به عنوان یكی از مولفه های اساسی و ضروری فرایندبرنامه ریزی درنظر گرفته می شود و در هر كجا كه مساله تدوین طرحها و اتخاذمجموعه ای از تدابیر آموزشی مطرح باشد، از نیازسنجی به طور مكرر یاد می گردد و مبنای منطقی هر برنامه ، وجود نیاز یا مجموعه ای از نیازها است . برنامه ریزان آموزشی درسراسر جهان و درتمامی سازمانهایی كه با آموزش سروكار دارند، ناگزیرند برای تدوین برنامه ها و طرحهای آموزشی خویش ، دلایل قانع كننده ای داشته باشند. نیازسنجی درواقع فرایند جمع آوری و تحلیل اطلاعات است كه براساس آن نیازهای افراد، گروهها، سازمانهاو جوامع موردشناسایی قرار می گیرد. شناخت و تحلیل اثربخش نیازهای آموزشی ، پیش نیاز یك سیستم آموزشی موفق است . تعیین نیازهای آموزشی اولین گام برنامه ریزی آموزش كاركنان و درواقع نخستین عامل ایجاد و تضمین اثربخش كاركرد آموزش و بهسازی است كه اگر به درستی انجام شود مبنای عینی تری برای برنامه ریزی به عنوان نقشه اثربخشی فراهم خواهدشد واحتمال تطابق آن با نیازهای سازمان ، حوزه های شغلی و كاركنان و درنهایت اثربخشی آن افزایش خواهدیافت . مفهوم نیاز نیاز یك مفهوم عمومی است كه در زمینه های مختلف كاربرد نسبتا وسیعی دارد وتعاریف متعددی از آن ارائه می شود. این تعاریف اگرچه همگی یك نوع مفهوم یا احساس مشتركی را انتقال می دهند با وجود این ، از مناظر و ابعاد مختلف و بعضا متفاوتی به آن می نگرند. اهمیت این دیدگاهها در تعریف واژه هایی مانند نیاز از آن جهت است كه عملاطرح ریزی و اقدام در زمینه سنجش و رفع نیازها و به سهم خود نتایج حاصل از آن قرارمی گیرد. در یك تعریف عمومی ، نیاز چیزی است كه برای ارضاء و تحقق یك هدف قابل دسترس ، ضروری یا مفید است . به طوركلی برداشتها و تعاریف ارائه شده درخصوص نیازها را می توان به چهار دسته زیر طبقه بندی كرد: 1 - نیاز به عنوان فاصله بین وضع موجود و وضع مطلوب : یكی از متداول ترین ومقبول ترین تعریف از نیازها است ، نیاز به موقعیتی دلالت دارد كه در آن وضعیت موجودیا حاضر با وضعیت مطلوب فاصله دارد. وضعیت مطلوب یا موردنظر دربرگیرنده ایده آلها، هنجارها، ترجیحات ، انتظارات و ادراكات مختلف درباره آنچه كه باید باشد،است . 2 - نیاز به عنوان یك خواست یا ترجیح : این برداشت از نیاز عموما دارای كاربردگسترده ای است . آنچه هسته اصلی این نظریه تشكیل می دهد. آن است كه نظرات وعقاید افراد و گروهها درخصوص نیازها كانون اصلی نیازسنجی است . 3 - نیاز به عنوان یك عیب یا كاستی : از این رو دیدگاه عدم وجود دانش ، مهارت و توانایی یا نگرشی و یا ابزار و وسایلی كه منجر به ایجاد اشكال در عملكرد بهینه شود نیاز تلقی می شود. در این مفهوم نیاز هنگامی مطرح می شود كه در یك مورد خاص سطح حداقل رضایت به دست نمی آید یا نمی تواند به دست آید. 4 - برداشت تركیبی : از این دیدگاه آنچه كه بین وضع موجود و وضع مطلوب قرار دارد،آنچه كه ترجیحات ، علایق و انتظارات افراد را شكل می دهد و سرانجام آنچه كه برعملكردهای مطلوب اثرمنفی دارد، همگی نشانگر نیاز هستند. اهداف نیازسنجی 1 - فراهم سازی اطلاعات ازطریق فرایند نیازسنجی اهداف برنامه موردشناسایی قرار می گیرند، اقدامات ضروری برای اجرای برنامه ها مشخص می شوند و نوع و میزان تلاشها و منابعی كه برای دستیابی به هدفها باید مصرف شوند، تعیین می گردند. ازسوی دیگر اطلاعات حاصل ازنیازسنجی ، ماهیت و نوع برنامه ها را نیز مشخص می سازد. به عبارت دیگر براساس سنجش حاصله ، برنامه های كوتاه مدت (ضربتی ) و یا برنامه های بلندمدت و آینده نگرتدوین می شوند. 2 - ارزیابی و سنجش نیازسنجی فرایند ارزیابی اولیه برای اجرای برنامه های آتی است . برای اجرای طرح خاص یا برنامه مشخصی ، ابتدا زمینه ویژه ای كه برنامه و یا طرح باید در آن اجرا شود،مورد سنجش واقع می شود، پس از بررسی وضعیت نتایج در برنامه ها منعكس می گردد وپس از اجرای برنامه و ارزشیابی از آن ، نتایج حاصله با وضعیت اولیه موردمقایسه قرارمی گیرد. 3 - پاسخگو كردن نظام های آموزشی یكی از اهداف فرایند نیازسنجی آن است كه نظامها و سازمانهای آموزشی را نسبت به نتایج تلاشها و اقداماتشان مسئول و پاسخگو نگهدارد. بسیاری از نظامهای آموزشی ویا سازمانهایی كه بر اقدامات و عملیات نظامهای آموزشی نظارت دارند از الگوهای مختلف نیازسنجی در سطح گسترده ای استفاده می كنند تا دریابند كه آیا اقدامات وفعالیتهای آموزشی موثر بوده است یا خیر و نیز موارد و حوزه هایی كه پیشرفتهای آموزشی كمتر از حد مطلوب بوده است كدام هستند و چه اقداماتی برای بهبود آنها بایدبه مرحله اجرا گذاشت . 4 - شناسایی ضعفها در برخی موارد علی رغم تلاشهای گسترده ، بسیاری از اقدامات ، عقیم می ماند و نظام یا سازمان در تحقق رسالت حقیقی خود با شكست مواجه می گردد. براساس نتایج حاصل از نیازسنجی ، مدیران و برنامه ریزان می توانند حوزه ها و قلمروهای بحرانی را شناسایی كرده و تصمیمات مقتضی را درخصوص نحوه رفع یا برخورد با آنها را اخذ كنند. 5 - توسعه سازمان امروزه توسعه سازمانی و رشد و پرورش مستمر كاركنان یكی از مسائل اساسی فرایند مدیریت آموزشی است . دستیابی به این مهم همواره بستگی به شناسایی ایده آل های نوین ، موانع موجود در دستیابی به ایده آل ها و یافتن بهترین روش توسعه سازمان و كاركنان است . تحقق چنین امری تنها ازطریق طراحی و به كارگیری نظام مستمرنیازسنجی در ابعاد آموزشی امكان پذیر است . 6 - استفاده بهینه از منابع درتمامی نظامهای آموزشی ، در مقابل خواسته ها و نیازهای متعدد و متنوع ، امكانات و منابع انسانی ، مالی و مادی محدودی وجود دارد و گذشته از این ، زمان لازم برای تحقق تمامی نیازها وجود ندارد. یكی از اهداف اساسی اكثر فعالیتهای نیازسنجی مشخص كردن اهداف و نیازها و درجه اهمیت آنها برای تهیه برنامه های عمل است . به این اعتبار نیازسنجی به مدیران و برنامه ریزان كمك می كند تا دربین تمامی خواسته ها و نیازها، آن دسته ای را موردتوجه قرار دهند كه از اولویت ویژه ای برخورداربوده ، منابع و امكانات نیز پاسخگوی آنها باشد. بنابراین می توان گفت نیازسنجی حداكثراستفاده از منابع موجود درجهت تحقق هدفهای مهم و باارزش را امكان پذیر می سازد. منابع 1 - فتحی و اجارگاه كوروش ، نیازسنجی در برنامه ریزی آموزشی و درسی (روشها و فنون )،انتشارات اداره كل تربیت معلم و آموزش نیروی انسانی 1375. 2 - آقازاده ، محرم و دكتر احدیان ، محمد، راهنمای عملی برنامه ریزی درسی ، انتشارات نوپردازان 1377. 3 - دكتر عباس زادگان ، محمد و ترك زاده ، محمد، نیازسنجی آموزشی در سازمانها، شركت سهامی انتشار، 1379.

http://www.imi.ir/tadbir/tadbir-117/s%20and%20r-117/3.asp



انتخاب شده توسط:اصغرحسنی



.............................

    سایتهای مرتبط :


http://www.careers4retail.com
http://www.careeronestop.org
http://www.carrershelper.com
http://www.cipd.co.uk
http://www.acinet.org
http://titania.emeraldinsight.com
http://www.globalcareermgmt.com
http://www.careercertification.org
http://www.acpeople.com.au
http://www.assessment.com
http://www.bls.gov
http://www.citehr.com
http://www.howtowinatassessmentconters.com
http://www.1.hrsg.ca
https://secure.i-skillsuite.com
http://www.hrdconf.ir
http://www.irimc.com
http://www.cognitivebehavior.com
http://www.ilo.org
http://www.iphrd.com
http://www.sql.tic.ir
http://www.psc-cfp.gc.ca
http://papers.ssrn.com
http://www.swotanalysis-HRM.community.url
http://www.imi.ir
http://www.tfl.org
http://www.hrsdc.gc.ca
http://www.hrdconf.ir
http://online.onetcenter.org
http://www.onetcodeconnector.org
http://www.onetknowledgesite.com
http://www.careerclusters.org
http://www.mop.ir
http://www.nipc.net/tamin
http://www.niordc.ir
http://www.news.iies.org
http://www.hrd.nigc.ir
http://www.nioc.org
http://www.nioc_hrm.com
http://www.hrm.niordc.ir
http://www. put.ac.ir

http://www.cim.ca
http://www.insead.edu/home
http://www.meetingpointbelgium.be
http://www.jma.or.jp/en
http://www.imd.ch
http://www.amanet.org
http://www.mim.org.my
http://www.sim.edu.sg
http://www.ciim.ac.cy
http://www.mdi.ac.in
http://www.kaplanopenlearning.org.uk
http://www.tmtctata.com
http://www.london.edu
http://www.imi.ir
http://www.petrorahbaran.ir
http://www.alumni.net
http://www.hec.ca
http://www.kab.or.kr
http://www.humanresourcesiq.com
http://www.euromoneytraining.com
http://www.iqpc.com
http://www.lmi.org
http://www.ecasb.com
http://www.sid.ir
http://www.kish.ac.ir
http://www.smri.ir
http://www.iranayandehnegari.org
http://www.novinparsian.ir
http://www.ils.ir
http://www.detma.ir
http://www.imre.ir
http://www.ecasb.com
http://www.smtc.ac.ir
http://www.jma.or.jp/indexeng.html
http://www.mim.edu
http://www.usm.my
http://www.mapnp.org/library
http://www.modares.ac.ir/persian/otherlink/index.htm
http://www.change-management.net/chgmodel.htm
http://www.counseling.org
http://www.cmi-lmi.com

-------------------------------